• چهارشنبه ۲۵ اردیبهشت ماه، ۱۳۹۸ - ۰۸:۱۱
  • دسته بندی : اجتماعی
  • کد خبر : 982-11614-5
  • خبرنگار : ----
  • منبع خبر : خبرگزاری ایسنا

تندبادی که سیستانی‌ها را می‌فرساید

مردم شمال استان همیشه با پدیده باد به عنوان نعمت خدادادی زندگی کرده اند که گاهی موجب آن شده است خسارت ناشی از آن تا مدت های طولانی غیر قابل جبران باشد.باد عامل طبیعی مهم و تاثیر گذار بر محیط طیبعی و سایر جنبه های حیاتی ساکنان سیستان است که در سیستان تقریبا وزش دائمی باد وجود دارد. هریک از بادهای سیستان، به نام خاصی در منطقه شهرت دارد .

عضو هیات علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان در این رابطه می گوید: جهت وزش برخی از بادها با تغییر فصول تغییر می کند و سرعت آن ها تقربیا در طول سال متغیر است .

دکتر محمود خسروی در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا در ادامه خاطرنشان کرد: بادهای معروف 120 روزه سیستان از شمال غرب با سرعت فوق العاده ای در تمام طول تابستان می وزد. این بادها از اوایل خرداد شروع و تا پایان تابستان ادامه دارد.

وی خاطرنشان کرد: وزش این تند بادها در سیستان علاوه بر فرسایش اراضی کشاورزی، انتقال ماسه ها، پر شدن نهرها و کانالهای آبرسانی، افزایش تخریب آب، خشکی زمین و بالا رفتن مصرف آب کشاورزی، شوری خاک و مشکلات دیگر، گاه زمین های زیر کشت را نیز دچار آفت ریگ زدگی می کند .

خسروی یادآور شد: باد یکی از از ویژگیهای اقلیمی خاص سیستان محسوب می شود و عامل طبیعی مهم تاثیر گذاری بر محیط طبیعی و جنبه های مختلف حیاتی مردم آن سامان بوده است. به طور کلی چنان که ذکر شد ویژگی های طبیعی چون آب و هوا، منابع طبیعی، بادها،‌ خاک و عوامل مهم و تاثیر گذار بر زندگی بر مردم سیستان است. این مردم با وجود اراضی حاصلخیز درگیر نارسایی ها و مشکلات ناشی از این عوامل طبیعی هستند .

عضو هيات علمي دانشگاه سيستان و بلوچستان گفت: بادهاي 120روزه تحت تاثير الگوهاي سينو پتكي منطقه‌اي تشكيل و تداوم يافته كه موجب حركت ماسه‌ها مي‌شود و درياچه هامون قوي‌ترين باند حركت ماسه را در سيستان تغذيه مي‌كند.

خسروي افزود: اقليم دشت سيستان با بالا بودن درجه حرارت به خصوص طي دوره وزش بادهاي 120 روزه، قطع منابع بارش و خشكي فيزيكي محيط همراه است.

وي تصريح كرد: اين عوامل باعث مهيا شدن شرايط جوي مناسب وزش بادها گرديده و با وجود كاهش رطوبت در رسوبات خشكيده در يك محيط درياچه‌اي، امكان تغذيه توفان‌هاي گرد و غباري همزمان با وزش بادها را فراهم مي سازد.

وي در ادامه گفت: با توجه به پژوهش‌هاي به عمل آمده مشخص شده كه مهمترين منبع اوليه و تغذيه توفان‌ها بستر خشكيده هامون پوزك است.

عضو هيات علمي دانشگاه سيستان و بلوچستان بيان كرد: حاشيه غربي هامون هيرمند و بستر شيله با تغذيه يك مسير كاملا شمالي و جنوي باعث هدايت گرد و غبار به مسير اصلي زاهدان به زابل شده و گرد و غبار را بر روي ارتفاعات مرزي ايران نيز گسترانيده است.

وي اظهار كرد: باند وسيع اصلي حركت ماسه كه از بستر هامون پوزك و حد فاصل تا هامون صابري تغذيه شده و به صورت مسير شمالي به سمت جنوب هدايت شده و نهايتا به دو شاخصه تقسيم مي‌شود.

عضو هيات علمي دانشگاه سيستان و بلوچستان گفت: با توجه به شدت آلايندگي و جنس ذرات معلق حفظ حداقل استاندارد‌هاي بهداشتي مي‌تواند از بروز بسياري از مشكلات تنفسي و ريوي جلوگيري كند.

بادهای 120 روزه سیستان با منطقه چه می‌کند؟

یک عضو هیات علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان نیز در این باره گفت: خاک‌های استان تحت تاثیر شدید فرسایش بادها قرار دارند و این امر بر پوشش گیاهی استان اثرات به‌سزایی را به جا گذاشته است .

دکتر عیسی ابراهیم‌زاده درگفت وگو با ایسنا افزود: استان در شمال و شمال شرق تحت تاثیر بادهای 120 روزه سیستان قرار دارد که از اواخر اردیبهشت‌ماه تا اواخر شهریورماه به طول می انجامد .

استادیار دانشگاه سیستان و بلوچستان در ادامه اظهار کرد: در این منطقه گاهی اوقات شدت وزش باد به حدی است که در فاصله چند ساعت زمین‌های زارعتی و باغ‌ها از شن و ماسه انباشته و یا شنزاری را به سطح صاف تبدیل می‌کند .

به گفته وی، این اثر فرسایش در سال‌هایی که دریاچه هامون نسبتاً کم آب است شدت بیشتری دارد و حتی درختان و بوته‌های بیابانی را خشک می‌کند .

ابراهیم‌زاده تصریح کرد: بادهای سوزان شبه جزیره عربستان هیچ‌گونه خاصیتی جز به ارمغان آوردن گرمای شدید برای این ناحیه ندارند و جنوب استان را تحت تاثیر قرار داده و موجب محدود شدن دوره رشد گیاهان شده و در نتیجه سطح خاک‌های حاصلخیز را به تدریج می‌فرساید .

وی ادامه داد: جنوب شرقی استان تحت تاثیر بادهای مرطوب موسمی هند قرار می‌گیرد و موجب آن می‌شود که باران‌های تند و سیل آسیا در بخش جنوبی موجب فرسایش سریع دامنه‌ها و دشت‌ها شده و در اکثر اوقات سیلاب‌ها، دامنه‌ها و مزارع را ویران کرده و درختان در مسیر خود را از جای کنده و با خود می‌برند .

ابراهیم‌زاده افزود: این شدت فرسایش در دره سرباز و ناحیه دشتیاری به حدی است که گاه مزارع را جا به جا می‌کنند .

وی تاکید کرد: نکته‌ای که در مورد فرسایش خاک‌های این ناحیه قابل توجه است شدت درجه حرارت در روز و نقصان درجه حرارت هوا در شب است که موجب اختلاف شدید درجه حرارت در این ناحیه شده و سبب می‌شود جداره دره‌ها و کوه‌ها به سرعت تخریب شود و دراثر وزش باد، قبل از مراحل اصلی خاک‌سازی جابه جا شود .

ابراهیم‌زاده خاطرنشان کرد: سطح خاک‌های این ناحیه در اکثر نقاط همراه با شن و ماسه روان است و هم‌چنین شدت تبخیر به عامل فوق کمک کرده و فرسایش باد را در این ناحیه تسریع می‌کند.

ضرورت تثبیت شن های روان و کنترل ریزگردها

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان نیز در گفت و گو با ایسنا درباره وزش بادهای 120 روزه و کانون های تولید ریزگرد در استان گفت: به طور کلی 28 کانون بحرانی فرسایش بادی در استان وجود دارد که نیازمند عملیات بیابان زدایی است‌ .

عبدالباسط پاکزاد افزود: روند اجرایی عملیات بیابان‌زدایی در سیستان و بلوچستان، سابقه طولانی دارد، به طوری که در چند سال گذشته، بخش زیادی از کانون بحرانی نیاتک در شمال استان و کانون بحرانی آب شیرین کن کنارک تثبیت شده است‌ .

وی بیابان‌زایی را از بزرگ‌ترین تهدیدات جامعه بشری برای کنترل آثار و پیامدهای خشکسالی برشمرد و گفت: برای جلوگیری از بیابان‌زایی و کنترل ریزگردها در شمال استان باید نهالکاری، مالچ‌پاشی و عملیات بیولوژیکی در کانون های تولید گرد و غبار شمال استان انجام شود. هر چند که در این رابطه کارهای زیادی انجام شده است، اما این روند باید ادامه پیدا کند.

طوفان‌های 120 روزه زابل حامل ویروس آسم

بیماری های چشمی و تنفسی عمده عوارض ناشی از استنشاق هوای آلوده به گرد و غبار بادهای 120 روزه اعلام شده است. از طرفی کارشناسان معتقدند علت شمار زیاد مبتلایان به بیماری سل در زابل همین بادهای 120 روزه است که حامل ویروس این بیماری به شهرهای شمال استان است‌ .

اداره کنترل سل و جزام وزارت بهداشت نیز با تایید اینکه سیستان و بلوچستان و زابل بیشترین مبتلایان به بیماری سل را در کشور دارند، اعلام کرده است: ‌همسایگی ایران با دو کشور افغانستان و پاکستان که در زمره 22 کشور High Burden  دنیا هستند، با شیوع بالای سل مقاوم به چند دارو، ضرورت توجه بیش از پیش ما را به این بیماری متذکر می شود .

علاوه بر بخش سلامت، ریزگردها بر اقتصاد پنج شهرستان زابل، زهک، هیرمند، هامون و نیمروز در شمال سیستان  و بلوچستان نیز تاثیر گذاشته و با اوج گرفتن طوفان های 120 روزه بازارهای این مناطق یا به طور کامل تعطیل یا نیمه تعطیل می شوند.


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: